انجمن حجتیه


انجمن حجتیه در سال 1332 توسط شیخ محمود ذاکرزاده (حلبی) تأسیس شد. مؤسس این گروه انگیزه خود برای تأسیس این انجمن را خوابی می‌داند که در آن، امام زمان(عج) دستور تأسیس چنین گروهی را می‌‌‌دهند! این انجمن اگرچه سه دهه پیش منحل شد اما هنوز تفکرات آن نزد عده‌ای باقیست  و هر از گاهی خبرساز شده است.


مؤسس این گروه شیخ محمود ذاکرزاده تولائی معروف به شیخ محمود حلبی است که با کمک چند نفر از تجّار به نام‌های سید رضا، سید محمد حسین عصار، سید حسین سجادی و غلامحسین حاج محمد تقی، انجمن حجتیه را تأسیس کردند.

تاریخ تأسیس این انجمن سال 1332 است و خود شیخ محمد ذاکر در سال 1376 از دنیا رفت.


یکی از انحرافاتی که در بحث مهدویت به وسیله دشمنان ایجاد شد، تأسیس بابیت و سپس بهائیت بود که به نوعی به دنبال ضربه زدن به اعتقادات مردم بودند.
 
در زمان طاغوت، علما و روحانیون از جمله مرحوم آیت الله بروجردی و بسیاری دیگر، علیه این انحرافات فعالیت می‌کردند که در همان زمان هم انجمن حجتیه به انگیزه مبارزه با فرقه بهائیت در سال 1335 وارد این عرصه شد.
 
اعضای انجمن حجتیه افکار و عقاید خاصی داشتند مثلا بهائیت را دشمن اصلی می‌دانستند. در این رابطه، شیخ محمود حلبی می‌گفت: امروز امام زمان (عج) از کسی جز این خدمت را نمی‌پذیرد و چیزی جز این انتظار ندارد، به خدا قسم امروز تکلیف شرعی و دینی همه ما این است که با بهائیت مبارزه کنیم.
 
در تبصره 2 از ماده دوم اساسنامه انجمن تصریح شده است انجمن به هیچ وجه در امور سیاسی مداخله نخواهد کرد و مسئولیت هر نوع دخالتی را در زمینه‌های سیاسی از طرف افراد منتسب به انجمن صورت گیرد به عهده نمی‌گیرد.
 


تفکرات انجمن حجتیه


 به اعتقاد آنها اسلام فقط دین عبادت است و دخالت در سیاست زیبنده علماء و پیشوایان دینی نیست.
 
شیخ محمود حلبی می‌گفت شیعه می‌گوید در عصر غیبت امام زمان(عج) جهاد نیست چون حاکم اسلامی که باید معصوم باشد ظاهر نیست و ما فقط وظیفه داریم دین خود را حفظ کنیم و تکالیف شرعی خود را انجام دهیم و به شبهات منکران جواب بدهیم و دیگر هیچ وظیفه‌ای نداریم.
 
 
از جمله افکار این گروه این است که معتقدند فلسفه نوعی بدعت است و کسی که فلسفه درس می‌دهد یا می‌خواند از عدالت ساقط است.

 اعضای انجمن با توجه به اعتقادات و افکار خاصی که داشتند هرگز با انقلاب اسلامی رابطه بر قرار نکردند. چون اساساً آنها هر گونه قیام و انقلاب قبل از ظهور امام زمان (ع) را خلاف می‌دانستند و مبارزه سیاسی را ممنوع اعلام کرده بودند و به اعضا گفته بودند اگر کسی می‌خواهد در تظاهرات و کارهای سیاسی شرکت کند باید از انجمن کناره‌گیری کند.
 
به خاطر این اعتقادات سیاسی بود که بعضی از اعضا انجمن که مقلد امام خمینی (ره) بودند از انجمن کناره گیری کردند و حتی در مقابل افکار آن موضع گرفتند.
 یکی از مواردی که این گروه به صراحت در مقابل فرمایش‌های امام خمینی(ره) ایستادگی کردند برپایی جشن‌های نیمه شعبان در سال 1357 بود. در حالی که حضرت امام به خاطر مصیبت شهدای نهضت اسلامی، مردم را به عزای عمومی و برگزاری نکردن جشن نیمه شعبان دعوت کردند اما انجمن حجتیه در مقابل حضرت امام (ره) جشن برگزار کردند.

 
دو عامل انحراف انجمن حجتیه


 
مهمترین عوامل انحراف در انجمن دو چیز بود؛ افتادن در تحلیل‌های غلط و انحرافی، و عامل دوم که باعث انحراف در افکار انجمن شد نگاه جزئی بود.
 
وقتی که ما می‌خواهیم در مورد یک مسئله دینی اظهار نظر کنیم باید همه آیات و روایات را بررسی کنیم و رابطه آن موضوع با مسائل دیگر دینی را بررسی کنیم اما مشکل اعضای حجتیه این بود که یکی دو روایت را می‌گرفتند و با توجه به همان، نظر می‌‌دادند.

 
در روایتی پیامبر اکرم (ص) می‌فرماید: مهدی موعود زمانی ظهور می‌کند که جهان پر از ظلم و جور شده باشد و بر اساس این روایت، این گروه می‌گویند ما باید در مقابل ظلم و فساد سکوت کنیم و بعضی حتی فراتر می‌روند و می‌گویند باید به ظلم و فساد دامن بزنیم و هر گونه حرکت اصلاحی یا انقلاب مذهبی خلاف مسأله ظهور است.

 
 اینها اگر روایات دیگر و آیات قرآن را بررسی می‌کردند متوجه می‌شدند که یک روی سکه آخرالزمان، ظلم است و روی دیگر آن، تربیت انسان‌های صالح برای یاری امام زمان(عج) است و صدها روایت در رابطه با نقش ایرانیان و شیعیان در ظهور آمده است و باید 313 نفر یاران خاص حضرت، میلیون‌ها یاور عام حضرت در همین جامعه تربیت شوند و این‌ها با نظرات متحجرانه انجمن‌ها نمی‌سازد.


 
نظرامام خمینی درباره انجمن حجتیه


 
در 21 تیر ماه سال 1362 حضرت امام خمینی نسبت به تفکر و فعالیت‌های انجمن حجتیه تذکراتی دادند. این تذکرها بدون نام بردن از انجمن حجتیه صورت گرفت اما افکار عمومی، کاملا متوجه منظور امام خمینی(ره) شده بود. انجمن حجتیه در اول مرداد 1362 بیانیه‌ای رسمی منتشر کرد و اعلام کرد که چون احساس می‌کنیم روی سخنان حضرت امام (ره) با ماست، انحلال انجمن را اعلام می‌‌کنیم.

امروز همان اندیشه‌های حجتیه و حتی تندتر و خطرناکتر از آن را در برخی می‌بینیم و حتی برخی ادعای ارتباط با امام زمان (عج) دارند که باید این تفکرات و انحرافات را جدی گرفت.


حجت الاسلام نصرالله پوراستاد مرکز تخصصی مهدویت حوزه