ترجمه هاوشرح های نهج البلاغه


امروزاول ماه ذی الحجه وسالروزازدواج آقاامیرمومنان علی علیه السلام باحضرت زهراسلام الله علیهاست.به فکرافتادم برایتان بجای تبریک وخوش وبش ازترجمه ها وشرح هایی بنویسم که تاکنون برنهج البلاغه نوشته شده است.

حدود پانصد سال از گردآوری نهج البلاغه توسط سید رضی گذشته بود که نخستین ترجمه فارسی این اثر گران سنگ منتشر شد. یعنی در قرن دهم هجری و مصادف با حکومت صفویان. به تدریج اقبال عمومی به شرح و ترجمه این اثر فزونی یافت. تا جایی که علاوه بر شیعیان، برخی علمای اهل تسنن نیز به ترجمه و تفسیر این کتاب رو آوردند؛ شرح «ابن ابی الحدید» یکی از مهم ترین شرح های اهل تسنن و شرح «ابن میثم» و «قطب راوندی» از معروف ترین شرح های علمای شیعه است.

از ترجمه‌ها ی فارسی این کتاب شریف ترجمه «فیض‌الاسلام»، ترجمه «محمد تقی جعفری»، «اسدالله مبشری»،» محمد مهدی فولادوند»، «دین‌پرور» (مدیر بنیاد نهج‌البلاغه)، ترجمه «شهیدی»، «محسن فارسی» رامیتوان نام برد.
ترجمه دیگری که جدیدتراست مجموعه ده جلدی تحت عنوان «فرهنگ آفتاب‌»از عبدالمجید معادیخواه که ترجمه کاملی بر نهج‌البلاغه میباشد.
اما در میان ترجمه های منتشر شده نیز، برخی بیش از سایرین دارای اهمیت می باشند.


ترجمه فیض الاسلام(ره)


ترجمه نهج البلاغه فیض الاسلام حاج سید علی نقی اصفهانی معروف به «فیض الاسلام» در مدت ده سال و در شش جلد ترجمه ای بر نهج البلاغه نوشت که به دلیل قلم روان مرحوم فیض الاسلام، در نیم قرن اخیر این ترجمه با استقبال کم نظیر فارسی زبانان مواجه شد و تقریباً در اکثر خانه های ایرانی، در کنار آسمانی ترین کتاب، قرار گرفته است. خط زیبای طاهر خوشنویس تبریزی زیبایی این اثر را دو چندان نموده است .


ترجمه علامه جعفری(ره)


 علامه مشغول نگارش شرح نهج البلاغه شد اما بیماری سرطان، مجالش نداد و نهج البلاغه را تا خطبه 185 تفسیر نمود. اما ترجمه کتاب را کامل نمود. خطبه 185 را در لندن تفسیر نمود. علامه جعفری نهج البلاغه و شرح را در 27 جلد ترجمه نموده است.


ترجمه نهج البلاغه سید جعفر شهیدی(ره)


دکتر سید جعفر شهیدی در سال 1368، نهج البلاغه سید رضی را ترجمه کرد. با ورق زدن صفحات این ترجمه، تفاوت آن با سایر ترجمه ها به خوبی مشخص است. رعایت ویژگی های ادبی بی نظیر، به کار بردن صنایع لفظی و آرایش های ادبی از قبیل استعاره و تشبیه و جناس و مراعات نظیر و به ویژه سجع به جاودانگی این اثر کمک شایانی نموده است


ترجمه نهج البلاغه استاد محمد دشتی(ره)


عمومی بودن ترجمه، نامگذاری خطبه ها، حکمت ها و نامه ها در 1500 عنوان، ثبت شأن صدور خطبه ها و نامه ها و حکمت ها از مهم ترین دلایل استقبال عمومی از ترجمه دشتی است. آوردن جدول اختلاف نسخه های مختلف نهج البلاغه در آخر کتاب نیز از ابتکارات مرحوم دشتی است که این اثر را ارزشمندتر نموده است.


بنظرمن از نظر تحت‌الفظی، ترجمه «فیض‌الاسلام» اولویت اول است. از ترجمه دکتر «شهیدی» می‌توان به عنوان ادبیانه‌ترین ترجمه نام برد .«شهیدی» با مدل‌گیری از نهج‌البلاغه عربی یک نهج‌البلاغه فارسی نوشته است که  البته در بعضی جا‌ها معنا رسایی‌اش را از دست داده و فدای ادبیات شده است. .
و ویژگی ترجمه «محمد تقی جعفری» به خاطر رعایت امانت در برگردان مفهوم می‌باشد.
برای برداشت جامع ازنهج البلاغه شخص محقق بایدهرسه ترجمه رامدنظرداشته باشد.