۵- الکامل فی التاریخ
 
الشیخ العلامه عزالدین ابی الحسین علی بن ابی الکرم محمد بن عبدالکریم بن عبدالواحدالشیبانی ,المعروف با بن الاثیر.

وی , در کتاب الکامل فی التاریخ خویش , حوادث مهم را تا سنه 28, شرح داده است .

مولف ضمن تلخیص و تهذیب کتاب طبری , آن را کامل کرده و حوادث را تا عصر حیات خویش , دنبال نموده است .

کتاب الکامل , دراروپا, به اهتمام تورنبرگ , با فهارس کامل طبع شده است . در مصر نیز, مکرر,انتشار یافته است . 

این کتاب , متضمن نقل وقایع و حوادث خشک و خالی نیست , و نویسنده در موارد مقتضی ,اطلاعات مفیدی هم در باب احوال اجتماعی و عقاید و رسوم و حتی آثارادبی به دست داده است

 ۶-  تاریخ الامم والملوک
 
ابی جعفر محمد بن جریر طبری .
 
امام محمد بن جریر طبری ,از مردم آمل مازندران بود و به سال 224 هجری تولد یافت . وی مدتها در بغداد و ری و بصره و واسط, نزد دانشمندان زمان , به کسب دانش پرداخت . و در سال 253 ( ه.ق ) به مصر و شام سفر کرد و علم حدیث , تفسیر و فقه بیاموخت . و به سال 290 ( ه.ق ) به آمل , زادگاه خویش , بازگشت . لیکن دگرباره به بغداد شتافت و در همانجا به سال 310 ( ه.ق ) درگذشت . 

او راست : تفسیر کبیر, مشهور به تفسیر طبری و کتاب الامم والملوک , معروف به تاریخ طبری .

این کتاب راابوعلی محمد بلعمی , وزیر نامی سامانیان , به امر منصور بن نوح سامانی , در سال 352( ه.ق ) ترجمه و تلخیص کرده . ترجمه بلعمی ازاستاداصیل نشر فارسی در قرن چهارم هجری است.

 این کتاب , در ضمن حوادث 60 60, واقعه کربلا را شرح می دهدازاین روی , یکی از ماخذ مهم تاریخ عاشورااست .
7- اللهوف علی قتلی الطفوف
 
سیدرضی الدین بن موسی بن جعفر علوی حسنی .

وی اشهر مردان این خاندان و در دانش و پارسایی سرآمد دوران بود. 

سید را باابن علقمی وزیر, صحبت و دوستی بوده است . پانزده سال در بغداداقامت داشته , آنگاه به حله و پس از آن , به نجف رفته و هنگام تسلط مغول به بغداد بازشگته و در آنجا تا آخر عمر(دوشنبه 5ذیعقده 665)اقامت داشته است واز طرف هولاکو, سه سال و یازده ماه , منصب نقابت علویان به وی مغرض بوده است .او را کتب بسیار درادعیه و غیر آن هست .از جمله : کتاب اللهوف علی قتلی الطفوف ,الاقبال بصالح الاعال , جمال الاسبوع بکمال العقل المشروع , 

سید, در کتاب لهوف , حرکت کاروان امام رااز مدینه تا کربلاء و قضایای حزن انگیز آن سرزمین و سپس اسارت فرزندان آل طه , مسائل و مصائبی که بر آنان گذشت تا برگشت آن کاروان غم , به مدینه , به گونه مختصر و ساده برای زائران عاشق کوی حسین[ ع] ترسیم کرده است . 

از آنجا که این کتاب از تالیفات دوره نوجوانی سیداست , دارای کاستیهایی است که دقت و تامل فراوانی را می طلبد.
این کتاب , به ترجمه جناب آقای سیداحمدفهری , به نام : ( آهی سوزان ب مزار شهیدان ) , توسط انتشارات جهان (تهران بزرجمهر) چاپ و منتشر شده است .
  
8- نفس المهموم فی مصیبه سیدنا الحسین المظلوم ( ع )
   
شیخ عباس قمی , تحقیق رضا استادی , قم ,انتشارات بصیرتی .

محدث قمی ( متوفی 23 ذیحجه الحرام 1359 ه.ق ), ادیبی بارع و محدثی خبیر و مطلع و در ضبط مطالب دقیق بود.

وی , فنون ادب را در مولد و موطن خود, فرا گرفت . دراین فن راه کمال را پویید, به طوری که او را فراء می خواندند.

در سال 1312 ه.ق به نجف اشرف مشرف شدند و در آنجااز محضراساتید بزرگ , چون : مرحوم سید محمدکاظم طباطبائی یزدی[ ره] و مرحوم محدث نوری[ ره] بهره گرفت .

وی , دارای تالیفات بسیاری است ,از جمله :

منتهی الامال , هدیه الاحباب ,الکنی والالقاب , فوائدالرضویه , فوائد الرجبیه , مفاتیح الجنان و نفس المهموم . 

محدث بزرگوار, کتاب مورد بحث را براساس منابعی همچون :

ارشاد مفید, لهوف سید بن طاووس , تاریخ طبری , مقاتل الطالبین ابوالفرج اصفهانی و... تنظیم کرده است .

کتاب ,از تولد سرور شهیدان شروع با گزارش از قیام توابین و مختار به پایان می رسد. مولف دیدگاههای خود را تحت عنوان[ اقول] و[ منه] بیان می کند.

 
[نقثه المصدور فی مایتجدد به حزن یوم العاشورا]
که در بردارنده مباحثی همچون : مناقب اباعبدالله[ ع] و یاران آن بزرگوار, مراثی و پند واندرزهایی در باب منبر رفتن است به کتاب حاضر,افزوده شده است . 

از کتاب نفس المهموم , دو ترجمه وجود دارد: 

1. ترجمه مرحوم علامه شعرانی و پاورقیها و تعلیقات سودمند و ترجمه اشعار عربی و تصحیح اغلاط.

این ترجمه , تحت عنوان : دمع السجوم , ترجمه نفس المهموم , توسط انتشارات علمیه اسلامیه چاپ و منتشر شده است .

2. ترجمه محمد باقر کمره ای , تحت عنوان : ( رموز الشهاده) .

منبع:حوزه