نکاتی چند درمورد روشهای صحیح مطالعه

بارها  از زبان بچه‌های کنکوری شنیده ایم که می گویند :

(( دیگرحال و حوصله خواندن این کتاب را ندارم ))یا((آنقدر از این کتاب خسته شده ام که قابل گفتن نیست))و یا((هرچقدرمیخوانم مثل اینکه کمتر یاد می گیریم)) و یا ((10 بار خواندم و تکرار کردم ولی  بازهم یاد نگرفتم)) به راستی مشکل چیست ؟  آیا برای یادگیری درس واقعا" باید 10 بار کتاب را خواند ؟  آیا باید دروس خود را پشت سرهم مرورکرد؟ و آیا باید دهها بار درس راتکرارکرد تایادگرفت ؟ مطمئنا" اگر چنین باشد ، مطالعه کاری سخت و طاقت فرسا است .  اما واقعیت چیزی دیگر است . واقعیت آن است که این گروه از فراگیران ، روش صحیح مطالعه را نمی دانند و متاسفانه در مدرسه هم چیزی راجع به چگونگی درس خواندن نیاموخته‌اند. یادگیری و مطالعه ، رابطه ای تنگاتنگ و مستقیم با یکدیگر دارند، تا جایی که می توان این دو را لازم و ملزوم یکدیگر دانست. برای اینکه میزان یادگیری افزایش یابد باید قبل از هرچیز مطالعه ای فعال و پویا داشت .

شیوه صحیح مطالعه ،چهار مزیت عمده زیر را به دنبال دارد:

1- زمان مطالعه را کاهش میدهد.

2- میزان یادگیری را افزایش میدهد .

3-مدت نگهداری مطالب در حافظه را طولانی تر می کند.

4- بخاطر سپاری اطلاعات را آسانتر می سازد.

برای داشتن مطالعه‌ای فعال و پویانوشتن نکات مهم درحین خواندن ضروری است تابرای مرورمطالب (خصوصآ در یکی،دو ماه باقی‌مانده به کنکور )دوباره کتاب رانخوانده و در زمانی کوتاه ازروی یادداشتهای خود،مطالب رامرور کرد .

یادداشت برداری ، بخشی مهم و حساس از مطالعه است که باید به آن توجهی خاص داشت . چون موفقیت شما را تا حدودی زیاد تضمین خواهد کرد و مدت زمان لازم برای یادگیری را کاهش خواهد داد. خواندن بدون یادداشت برداری یک علت مهم فراموشی است.

روش ‌های مطالعه :

خواندن بدون نوشتن، خط کشیدن زیرنکات مهم، حاشیه نویسی، خلاصه نویسی، کلید برداری، خلاقیت و طرح شبکه‌ای مغز

1-خواندن بدون نوشتن: روش نادرست مطالعه است . مطالعه فرآیندی فعال و پویا است وبرای نیل به این هدف باید از تمام حواس خود برای درک صحیح مطالب استفاده کرد. باید با چشمان خود مطالب را خواند و نکات مهم را یادداشت کرد. از طریق یادداشت برداری نکات مهم،می‌توان هم با مطالب مورد مطالعه درگیر شده و حضوری فعال و همه جانبه در یادگیری داشت و هم در هنگام مورد نیاز ، خصوصا" قبل از امتحان ، بتوان از روی نوشته ها مرور کرد و خیلی سریع مطالب مهم را مجددا" به خاطر سپرد .فراموش نکنید که مطالب به دلیل حجم انبوهشان،همواره از ذهن می‌گریزند و به خاطر داشتن آنها تا زمان مورد نظر تنها از طریق یادداشت برداری و مرور یادداشت‌ها میسر می‌شود.

2- خط کشیدن زیر نکات مهم :این روش از شیوه‌های مطلوب مطالعه بشمار می‌رود اما ذکر این نکته الزامی است که در این روش بعضی از افراد بجای آنکه تمرکز و توجه بروی یادگیری و درک مطالب داشته باشند ذهنشان معطوف به خط کشیدن زیر نکات مهم می گردد .حداقل روش صحیح خط کشیدن زیر نکات مهم به این صورت است که ابتدا مطالب را بخوانند و مفهوم را کاملا" درک کنند و سپس زیر نکات مهم خط بکشند نه آنکه در کتاب بدنبال نکات مهم بگردند تا زیر آن را خط بکشند .

3- حاشیه نویسی :این روش مزایای فراوانی را به همراه خواهد داشت.ذکر کردن چکیده‌ی یک صفحه یا پاراگراف در حاشیه‌ی آن،گذشته از آن که می‌تواند نوعی یادداشت برداری مختصر بشمار رود ومرور کردن کتاب تنها ازطریق ورق زدن سریع را میسر نماید، به هنگام مرور کلی کتاب،با در دسترس قرار دادن سرنخی پیرامون کلیت مبحث،آشنایی با مفهوم را افزایش داده،موجب تسریع فرایند بازخوانی و مرور می‌شود.

4- خلاصه نویسی : در این روش، فرد مطالب را می‌خواند و آنچه را که درک کرده است ، بصورت خلاصه در دفتری یادداشت می کند . این روش برای مطالعه‌ی پویا بسیار مناسب است اما دکر این نکته حائز اهمیت است که در این روش  ابتدا باید مطالب را درک کرد و سپس آنها را یادداشت نمود .

5- کلید برداری :کلید برداری ، روشی بسیار مناسب برای خواندن و نوشتن نکات مهم است . در این روش شما بعد از درک مطالب ، بصورت کلیدی نکات مهم را یادداشت می کنید و در واقع کلمه کلیدی کوتاهترین، راحتترین ،بهترین وپرمعنی ترین کلمه ای است که با دیدن آن، مفهوم جمله تداعی شده و به خاطر آورده می شود .

6- خلاقیت و طرح شبکه ای مغز: این روش بهترین شیوه برای یادگیری خصوصا" فراگیری مطالب درسی است .در این روش شما مطالب را میخوانید بعد از درک حقیقی آنها نکات مهم را به زبان خودتان و بصورت کلیدی یادداشت می کنید و سپس کلمات کلیدی را بروی طرح شبکه ای مغز می نویسد ( در واقع نوشته های خود را به بهترین شکل ممکن سازماندهی می کنید و نکات اصلی و فرعی را مشخص می کنید)تا در دفعات بعد به جای دوباره خوانی کتاب ، فقط به طرح شبکه ای مراجعه کرده وبا دیدن کلمات کلیدی نوشته شده بروی طرح شبکه ای مغز ، آنها را خیلی سریع مرور کنید . این روش درصد موفقیت تحصیلی شما را تا حدود بسیار زیادی افزایش میدهد و درس خواندن را بسیار آسان می کند. و بازده مطالعه را افزایش میدهد.

شرایط مطالعه

((بکارگیری شرایط مطالعه یعنی بهره وری بیشتر از مطالعه ))

شرایط مطالعه ، مواردی هستند که با دانستن ، بکارگیری و یا فراهم نمودن آنها ، می توان مطالعه ای مفیدتر با بازدهی بالاتر داشت و در واقع این شرایط به شما می آموزند که قبل از شروع مطالعه چه اصولی را به کار گیرید ، در حین مطالعه چه مواردی را فراهم سازید و چگونه به اهداف مطالعاتی خود برسید و با دانستن آنها می توانید با آگاهی بیشتری درس خواندن را آغاز کنید و مطالعه ای فعالتر داشته باشید :

1- آغاز درست :برای موفقیت در مطالعه ،باید درست آغازکنید.

2- برنامه ریزی : یکی از عوامل اصلی موفقیت ، داشتن برنامه منظم است .

3- نظم و ترتیب: اساس هر سازمانی به نظم آن بستگی دارد .

4-حفظ آرامش: آرامش ضمیر ناخود آگاه را پویا و فعال میکند.

5- استفاده صحیح از وقت :بنیامین فرانکلین، ((آیا زندگی را دوست دارید؟ پس وقت را تلف نکنید زیرا زندگی از وقت تشکیل شده است .))

6- سلامتی و تندرستی: عقل سالم در بدن سالم است .

7- تغذیه مناسب: تغذیه صحیح نقش مهمی در سلامتی دارد.

8- دوری از مشروبات الکلی : مصرف مشروبات الکلی موجب ضعف حافظه می شود .

9 ورزش : ورزش کلید عمر طولانی است .

10-خواب کافی: خواب فراگیری و حافظه را تقویت می کند.

11 درک مطلب:آنچه در حافظه بلند مدت باقی می ماند ، یعنی مطالب است .

دو توصیه مهم که در مطالعه باید از آن مطلع بود:

1- برای مؤثر و سازنده بودن مطالعه باید زمانهای استراحت را درمیان زمانهای مطالعه،تقسیم نمود ، یعنی باید سعی کنیم، حدود 60یا90 دقیقه بر روی یک مطلب تمرکز نموده و پس از آن حدود 10 الی 15 دقیقه استراحت نماییم. سپس مجددا" با همین روال شروع به مطالعه کنیم.

2- پیش از مطالعه از صرف غذاهای چرب و سنگین خودداری کنید و چند ساعت پس از صرف غذا مطالعه نمائید چون پس از صرف غذای سنگین بیشتر جریان خون متوجه دستگاه گوارش می‌شود تا به هضم و جذب غذا کمک کند و لذا خون‌رسانی به مغز کاهش می یابد و از قدرت تفکر و تمرکز کاسته می‌شود . از مصرف الکل و دارو هم خودداری فرمائید همچنین غذاهای آردی مثل نان قندی قدرت ادراک و تمرکز را کم می کند. نوشابه های گازدار هم همینطور هستند.