آیا چشم زدن واقعیت دارد؟

بسیارى از مردم معتقدند در بعضى از چشمها اثر مخصوصى است که وقتى از روى اعجاب به چیزى بنگرند ممکن است آن را از بین ببرد، یا درهم بشکند، و اگر انسان است بیمار یا دیوانه کند.

این مساله از نظر عقلى امر محالى نیست، چه اینکه بسیارى از دانشمندان امروز معتقدند در بعضى از چشمها نیروى مغناطیسى خاصى نهفته شده که کارایى زیادى دارد، حتى با تمرین و ممارست مى‏توان آن را پرورش داد، خواب مغناطیسى از طریق همین نیروى مغناطیسى چشم ها است.

در دنیایى که" اشعه لیزر" که شعاعى است نامرئى مى‏تواند کارى کند که از هیچ سلاح مخربى ساخته نیست پذیرش وجود نیرویى در بعضى از چشمها که از طریق امواج مخصوص در طرف مقابل اثر بگذارد چیز عجیبى نخواهد بود.

بسیارى نقل مى‏کنند که با چشم خود افرادى را دیده‏اند که داراى این نیروى مرموز چشم بوده‏اند، و افراد یا حیوانات یا اشیایى را از طریق چشم زدن از کار انداخته‏اند.

لذا نه تنها نباید اصرارى در انکار این امور داشت باید امکان وجود آن را از نظر عقل و علم پذیرفت.

در روایات اسلامى نیز تعبیرات مختلفى دیده مى‏شود که وجود چنین امرى را اجمالا تایید مى‏کند.

در حدیثى مى‏خوانیم که" اسماء بنت عمیس" خدمت پیامبر ص عرض کرد: گاه به فرزندان جعفر چشم مى‏زنند، آیا" رقیه" اى براى آنها بگیرم (منظور از" رقیه" دعاهایى است که مى‏نویسند و افراد براى جلوگیرى از چشم زخم با خود نگهمیدارند و آن را تعویذ نیز مى‏گویند.
پیامبر ص فرمود:
نعم، فلو کان شى‏ء یسبق القدر لسبقه العین‏

"
آرى، مانعى ندارد، اگر چیزى مى‏توانست بر قضا و قدر پیشى گیرد چشم زدن بود1

و در حدیث دیگرى آمده است که امیر مؤمنان ع فرمود: پیامبر براى امام حسن و امام حسین" رقیه" گرفت، و این دعا را خواند:

اعیذکما بکلمات التامة و اسماء اللَّه الحسنى کلها عامة، من شر السامة و الهامة، و من شر کل عین لامة، و من شر حاسد اذا حسد .شما را به تمام کلمات و اسماء حسناى خداوند از شر مرگ و حیوانات موذى، و هر چشم بد، و حسود آن گاه که حسد ورزد مى‏سپارم،


سپس پیامبر ص نگاهى به ما کرد و فرمود:" اینچنین حضرت ابراهیم براى اسماعیل و اسحاق تعویذ نمود" «2».

در نهج البلاغه نیز آمده است‏: العین حق و الرقى حق‏.

:"
چشم زخم حق است و توسل به دعا براى دفع آن نیز حق است" «3».

ذکر این نکته لازم است که هیچ مانعى ندارد این دعاها و توسلها به فرمان خداوند جلو تاثیر نیروى مرموز مغناطیسى چشم ها را بگیرد همانگونه که دعاها در بسیارى از عوامل مخرب دیگر اثر مى‏گذارد و آنها را به فرمان خدا خنثى مى‏کند.

این نیز لازم به یادآورى است که قبول تاثیر چشم زخم به طور اجمال به این معنى نیست که به کارهاى خرافى و اعمال عوامانه در اینگونه موارد پناه برده شود که هم بر خلاف دستورات شرع است، و هم سبب شک و تردید افراد ناآگاه در اصل موضوع است، همانگونه که آلوده شدن بسیارى از حقایق با خرافات این تاثیر نامطلوب را در اذهان گذارده است.



(1)"
مجمع البیان" جلد 10 صفحه 341
(2)"
نور الثقلین" جلد 5 صفحه400
(3)"
نهج البلاغه" کلمات قصار جمله 400 (این حدیث در صحیح بخارى جلد 7 صفحه 171 باب العین حق نیز به این صورت نقل شده است العین حق) در" المعجم المفهرس لالفاظ الحدیث النبوى" همین معنى از منابع مختلفى نقل شده است (جلد 4 صفحه 451
وتفسیر نمونه، ج‏24، ص: 427 و 428